Merkhistorie
AJS staat voor: A.J.Stevens & Co., Wolverhampton. Engels motormerk, in 1909 opgericht door
Albert John Stevens, die samen met zijn drie broers George, Jack en Harry al
vanaf 1897 motoren voor andere fabrieken had gemaakt. A.J. zelf bouwde ze ook
voor het merk Wearwell. Wearwell
ging rond 1919 dicht, waarop Stevens voor zichzelf begon. Het merk AJS stond in
de jaren twintig van de vorige eeuw voor technisch geavanceerde en snelle
motoren. Bij motorraces werden successen geboekt met machines die waren
uitgerust met bovenliggende nokkenassen. De economische crisis bracht AJS in de
problemen. In 1931 werd AJS door de gebroeders Collier overgenomen en naar
Londen verplaatst, waar ook hun eigen merk Matchless
gebouwd werd. AJS en Matchless-modellen werden
grotendeels identiek. Medio jaren zestig ging voor AJS (en Matchless)
langzaam het licht uit. In 1967 nam Dennis Poore van
de Manganeze Bronze
Holdings AMC over en bracht de productie naar Andover
(Hampshire). Intussen werden er nog slechts 250 cc tweetakten
voor trial en cross gemaakt. Al gauw viel de productie stil. Lange tijd zijn er
geen AJS-en gemaakt terwijl de naam nog steeds
eigendom was van NVT (Norton Villiers
Triumph). Rond 2005 verscheen het AJS-logo
weer op een 125 cc tweetakt motor, geproduceerd in een exotisch land. Deze
nieuwe productie staat zowel in tijd als qua identiteit ver af van de
oorspronkelijke motoren van AJS.
Matchless is het merk van H.A.Collier & Sons
Ltd., Plumstead, London, later Associated Motor
Cycles Ltd., Plumstead Road, London en nog weer later: Norton Villiers
Ltd., Plumstead Road, London (1899-1969). Een
zeer beroemd Engels motormerk, dat aanvankelijk (vanaf 1902) motorblokken van
andere merken toepaste, zoals De Dion-Bouton, MMC,
MAG en Jap. De oprichters waren Charlie en Harry Collier, die in hun tijd zeer
beroemde racers waren. Harry won in 1907 op Matchless
de allereerste TT van Man en Charlie volgde twee jaar later. In de jaren
twintig bouwde Matchless al zeer vooruitstrevende
motorblokken, in 1923 zelfs al een OHC-model. In de
dertiger jaren leverde Matchless aan merken als Coventry-Eagle, OEC, Brough-Superior,
Morgan en Calthorpe. In 1931 werd het merk AJS
overgenomen, in 1937 (bij het ontstaan van AMC) kwam het merk Sunbeam erbij, dat echter aan BSA doorverkocht werd. Na de
oorlog werden James, Francis-Barnett, Indian en Norton aan het AMC-concern
toegevoegd. In deze tijd leken Matchless- en AJS-modellen veel op elkaar. Eind jaren zestig werd het
merk door voormalig coureur Dennis Poore (Manganeze Bronze Holdings)
gekocht, die al eigenaar van Villiers was. Kort
daarop verdween de naam Matchless. Hoewel: in 1987
nog een 500 cc eencilinder G80, voorzien van een Rotax-blok. De productei van deze zogenaamde Harris-Matchless werd echter na enkele jaren alweer gestaakt.
AMC Associated Motor Cycles.
Overkoepelende firma (anno 1937), gevestigd in Plumstead
(Londen) waarin oorspronkelijk de merken Sunbeam, Matchless en AJS verenigd waren. Later werden ook Norton, Francis-Barnett, James en
Indian toegevoegd. AMC werd in 1966 verkocht aan Dennis Poore
van de Manganeze Bronze
Holdings, die weliswaar motorenthousiast was (hij was voormalig Brits Hillclimb-kampioen en GP-coureur),
maar ook een pragmaticus die zich genoodzaakt zag tot een grote reorganisatie.
Dit betekende het einde van de Britse eencilinders: Poore richtte zich in zijn nieuwe bedrijf Norton Villiers op tweecilinders.