AJS Matchless vereniging Nederland

Merken

AJS staat voor: A.J.Stevens & Co., Wolverhampton. Engels motormerk, in 1909 opgericht door Albert John Stevens, die samen met zijn drie broers George, Jack en Harry al vanaf 1897 motoren voor andere fabrieken had gemaakt. A.J. zelf bouwde ze ook voor het merkWearwell. Wearwell ging rond 1919 dicht, waarop Stevens voor zichzelf begon. Het merk AJS stond in de jaren twintig van de vorige eeuw voor technisch geavanceerde en snelle motoren. Bij motorraces werden successen geboekt met machines die waren uitgerust met bovenliggende nokkenassen. De economische crisis bracht AJS in de problemen. In 1931 werd AJS door de gebroeders Collier overgenomen en naar Londen verplaatst, waar ook hun eigen merk Matchless gebouwd werd. AJS en Matchless-modellen werden grotendeels identiek. Medio jaren zestig ging voor AJS (en Matchless) langzaam het licht uit. In 1967 nam Dennis Poore van deManganeze Bronze Holdings AMC over en bracht de productie naar Andover (Hampshire). Intussen werden er nog slechts 250 cctweetakten voor trial en cross gemaakt. Al gauw viel de productie stil. Lange tijd zijn er geen AJS-en gemaakt terwijl de naam nog steeds eigendom was van NVT (Norton Villiers Triumph). Rond 2005 verscheen het AJS-logo weer op een 125 cc tweetakt motor, geproduceerd in een exotisch land. Deze nieuwe productie staat zowel in tijd als qua identiteit ver af van de oorspronkelijke motoren van AJS.

Matchless is het merk van H.A.Collier & Sons Ltd., Plumstead, London, later Associated Motor Cycles Ltd., Plumstead Road, London ennog weer later: Norton Villiers Ltd., Plumstead Road, London (1899-1969). Een zeer beroemd Engels motormerk, dat aanvankelijk (vanaf 1902) motorblokken van andere merken toepaste, zoals De Dion-Bouton, MMC, MAG en Jap. De oprichters waren Charlie en Harry Collier, die in hun tijd zeer beroemde racers waren. Harry won in 1907 op Matchless de allereerste TT van Man en Charlie volgde twee jaar later. In de jaren twintig bouwde Matchless al zeer vooruitstrevende motorblokken, in 1923 zelfs al een OHC-model. In de dertiger jaren leverde Matchless aan merken als Coventry-Eagle, OEC, Brough-Superior, Morgan en Calthorpe. In 1931 werd het merk AJS overgenomen, in 1937 (bij het ontstaan van AMC) kwam het merk Sunbeam erbij, dat echter aan BSA doorverkocht werd. Na de oorlog werden James, Francis-Barnett, Indian en Norton aan het AMC-concern toegevoegd. In deze tijd leken Matchless- en AJS-modellen veel op elkaar. Eind jaren zestig werd het merk door voormalig coureur Dennis Poore (Manganeze Bronze Holdings) gekocht, die al eigenaar van Villiers was. Kort daarop verdween de naam Matchless. Hoewel: in 1987 nog een 500 cc eencilinder G80, voorzien van een Rotax-blok. De productei van deze zogenaamde Harris-Matchless werd echter na enkele jaren alweer gestaakt.

AMC Associated Motor Cycles. Overkoepelende firma (anno 1937), gevestigd in Plumstead (Londen) waarin oorspronkelijk de merken Sunbeam, Matchless en AJS verenigd waren. Later werden ook Norton, Francis-Barnett, James en Indian toegevoegd. AMC werd in 1966 verkocht aan Dennis Poore van de Manganeze Bronze Holdings, die weliswaar motorenthousiast was (hij was voormalig Brits Hillclimb-kampioen en GP-coureur), maar ook een pragmaticus die zich genoodzaakt zag tot een grote reorganisatie. Dit betekende het einde van de Britse eencilinders: Poore richtte zich in zijn nieuwe bedrijf Norton Villiers op tweecilinders.
A photo of A.J. Stevens and J.D. Corke from the 1911 Time Trial races, Junior Division, Mr. Stevens is standing.